CNC M kodları, CNC tezgâhlarının yardımcı fonksiyonlarını kontrol eden komutlardır ve kesme işlemi dışındaki tüm yan süreçlerin yönetilmesini sağlar. Spindelin çalıştırılması, soğutma sıvısının açılıp kapanması, talaş konveyörünün hareketi, mengene veya aynanın sıkılıp gevşetilmesi, kapı kontrolü, palet değişimi gibi operasyonların tamamı M kodlarıyla yapılır. Bu nedenle M kodları, bir CNC tezgâhının güvenli, verimli ve otomasyon uyumlu şekilde çalışabilmesi için kritik öneme sahiptir. CNC programının iş akışını yöneten ve makineyi operasyona hazırlayan tüm komutlar, M kodları üzerinden yönetilir ve bu komutlar, işleme kalitesini ve güvenliğini doğrudan etkiler.
M kodlarının sayısı G kodlarının aksine tüm marka ve modellerde standart değildir. FANUC, Siemens, Haas, Mazak, Okuma ve Heidenhain gibi markalar kendi sistem mimarilerine göre farklı sayıda M kodu tanımlar. Aynı markanın farklı modellerinde bile ek fonksiyonlar, ekstra otomasyon çıkışları veya özel kullanıcı tanımlı M kodları bulunabilir. Bu nedenle M kodlarının toplam sayısı tezgâhtan tezgâha değişir; modern CNC tezgâhlarında bu sayı genellikle 40 ile 100 arasında olmakla birlikte gelişmiş otomasyonlu makinelerde 150’nin üzerine çıkabilir. Bu esneklik, her işletmenin ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş bir üretim akışı oluşturmasına imkân tanır ve CNC’nin gerçek gücünü ortaya çıkarır.
| M Kodu | Açıklaması |
|---|---|
| M00 | Programı durdur (bekleme) |
| M01 | Opsiyonel durdur |
| M02 | Program sonu |
| M03 | Spindel saat yönünde çalıştır |
| M04 | Spindel saat yönü tersine çalıştır |
| M05 | Spindeli durdur |
| M06 | Takım değiştir |
| M07 | Sis soğutma aç |
| M08 | Su soğutma / yağ soğutma aç |
| M09 | Soğutmayı kapat |
| M10 | Mengene / kapak sıkma |
| M11 | Mengene / kapak çözme |
| M13 | Spindel CW + Soğutma aç |
| M14 | Spindel CCW + Soğutma aç |
| M15 | Rulman hava üfleme aç |
| M16 | Rulman hava üfleme kapat |
| M17 | Palet değiştir |
| M19 | Spindeli oryantasyon konumuna getir |
| M20 | Otomatik kapı aç |
| M21 | Otomatik kapı kapat |
| M22 | Ayna sıkma (torna) |
| M23 | Ayna gevşetme (torna) |
| M30 | Program sonu ve reset |
| M31 | Palet alma |
| M32 | Palet bırakma |
| M40 | Düşük spindel vites |
| M41 | Orta spindel vites |
| M42 | Yüksek spindel vites |
| M43 | Ekstra yüksek spindel vitesi |
| M46 | Hidrolik sistem aç |
| M47 | Hidrolik sistem kapat |
| M48 | Override aktif et |
| M49 | Override iptal et |
| M50 | Parça üfleme aç |
| M51 | Parça üfleme kapat |
| M52 | Robot / otomasyon aygıtı aktif |
| M53 | Robot / otomasyon aygıtı pasif |
| M54 | B-axis kilit aç |
| M55 | B-axis kilit kapat |
| M56 | Kafa çevirme kilidi aç |
| M57 | Kafa çevirme kilidi kapat |
| M58 | Tabla kilidi aç |
| M59 | Tabla kilidi kapat |
| M60 | Palet değişimi başlat |
| M61 | Palet hazır durumu |
| M62 | Ek çıkış aç 1 |
| M63 | Ek çıkış kapat 1 |
| M64 | Ek çıkış aç 2 |
| M65 | Ek çıkış kapat 2 |
| M66 | Giriş sinyali bekleme |
| M67 | Servo kontrollü soğutma ayarı |
| M68 | Servo kontrollü hava üfleme ayarı |
| M69 | Kilitleri serbest bırak |
| M70 | Makine ışığı aç |
| M71 | Makine ışığı kapat |
| M72 | Alarm lambası aç |
| M73 | Alarm lambası kapat |
| M74 | Talaş konveyörü ileri |
| M75 | Talaş konveyörü geri |
| M76 | Talaş konveyörü durdur |
| M77 | Yağ sistemini aç |
| M78 | Yağ sistemini kapat |
| M79 | Talaş yıkama aç |
| M80 | Talaş yıkama kapat |
| M81 | Otomatik yağlama aç |
| M82 | Otomatik yağlama kapat |
| M83 | Ek soğutma 2 aç |
| M84 | Ek soğutma 2 kapat |
| M85 | Alt tabla sıkma |
| M86 | Alt tabla gevşetme |
| M87 | Taret indeksleme başlat (torna) |
| M88 | Taret indeksleme bitir |
| M89 | Ek fonksiyon aktif |
| M90 | Makine referansa dön |
| M91 | Tek eksen referans |
| M92 | Tezgah parametre kilidi aç |
| M93 | Tezgah parametre kilidi kapat |
| M94 | CNC hafıza modu |
| M95 | CNC kartuş modu |
| M96 | Şartlı bekleme (kontrol sinyali gelene kadar) |
| M97 | Lokal alt program çağırma |
| M98 | Alt program çağırma |
| M99 | Alt program sonu / döngüye dön |
