Başlıklar
CNC taşlama işlemi, mikron seviyesinde hassasiyet gerektirdiği için taşın hızı, parça dönüş devri, ilerleme miktarı ve paso derinliği çok dikkatli ayarlanmalıdır. Bu değerler; işlenecek malzemenin sertliğine, taşın tipine, taş bağlayıcı yapısına ve istenen yüzey kalitesine göre değişir. Yanlış seçilen hız ve ilerleme değerleri taşın yanmasına, yüzey hatalarına, koniklik problemlerine ve tolerans dışı ölçülere sebep olabilir. Bu nedenle CNC taşlama kesme parametrelerinin bilimsel ve deneysel yöntemlerle belirlenmesi gerekir.
CNC taşlamada en kritik hız parametresi taşın yüzey hızıdır. Yüzey hızı, taşın çapı ve iş mili devri ile doğru orantılıdır. Genel olarak, metal işleme sektöründe yüzey taşlamada 25–35 m/s, silindirik taşlamada ise 20–30 m/s arasında değerler tercih edilir. Parça dönme hızı ise genellikle düşük tutulur; 80–300 rpm arası çoğu işlem için yeterlidir. İlerleme (feed) değerleri tolerans gereksinimine bağlı olarak 100–800 mm/dak aralığında değişebilir. Finish taşlamada ilerleme daha düşük seçilir. Aşağıdaki başlıklar, parametrelerin nasıl hesaplanacağı ve hangi durumlarda nasıl değiştirilmesi gerektiğini detaylı biçimde açıklar.
İlgili İçerikler
Taşlama Parametrelerini Etkileyen Temel Faktörler
1. Taş çapı ve taş yüzey hızı
Taşın yüzey hızını hesaplamak için temel formül:
V = (π × D × n) / 60
- V = Yüzey hızı (m/s)
- D = Taş çapı (mm)
- n = İş mili devri (rpm)
Örneğin:
D = 300 mm
n = 2000 rpm
V = (3.14 × 0.3 × 2000) / 60 ≈ 31.4 m/s
Bu değer yüzey taşlama için ideal bir hızdır.
2. Malzeme türü ve sertlik değeri
- Yumuşak malzemeler → Daha yüksek ilerleme ve daha düşük devir
- Sert malzemeler → Daha düşük ilerleme ve daha yüksek taş yüzey hızı
- Takım çelikleri (HRC 50+) → CBN taş ile çalışıldığında yüksek yüzey hızı gerekir
Malzeme sertliği arttıkça paso miktarı düşürülmelidir.
3. İstenilen yüzey kalitesi (Ra değeri)
- Kaba taşlama → Ra 3.2–1.6 → Yüksek ilerleme + yüksek paso
- Yarı finish → Ra 1.6–0.8 → Orta ilerleme
- Finish → Ra 0.4–0.2 → Düşük ilerleme + çok düşük paso
Finish taşlamada paso miktarı genellikle 0.001–0.003 mm seviyesindedir.
CNC Taşlama İçin Önerilen Hız, Devir ve İlerleme Değerleri
| İşlem Türü | Taş Yüzey Hızı (m/s) | Parça Devri (rpm) | İlerleme (mm/dak) | Paso Derinliği (mm) |
|---|---|---|---|---|
| Kaba taşlama | 20–30 | 150–300 | 300–800 | 0.02–0.05 |
| Yarı finish | 25–35 | 100–200 | 200–400 | 0.005–0.01 |
| Finish taşlama | 30–40 | 80–150 | 100–250 | 0.001–0.003 |
Bu değerler genel bir referanstır. Kullanılan taşın üretici kataloğu mutlaka incelenmelidir.
CNC Taşlama Parametrelerinin Belirlenme Adımları
- Taş çapını ve bağlayıcı tipini belirle
- Taş yüzey hızını hesapla
- Parça dönme hızını tolerans ve malzemeye göre ayarla
- Kaba, yarı finish ve finish pasolarını planla
- Her geçişte ilerleme hızını istenen yüzey kalitesine göre düşür
- Taşın yanma durumunu gözlemle (gerekirse hız düşür)
- Son adımda taşın temiz temas yaptığı bir finish geçişi uygula
Örnek Hız ve İlerleme Hesabı (Sayısal Örnek)
Parça: Çelik (C45)
Taş: 350 mm çap
Finish taşlama hedefi: Ra 0.4
- Taş yüzey hızı
V = 35 m/s hedef - İş mili devri
n = (V × 60) / (π × D)
n ≈ (35 × 60) / (3.14 × 0.35)
n ≈ 1900 rpm - İlerleme
150–200 mm/dak - Paso
0.002 mm
1900 rpm – 150 mm/dak – 0.002 mm paso finish taşlama için ideal bir parametredir.
Öne Çıkan İçerikler